Wstęp
Monilinia polystroma, grzyb z rodziny twardnicowatych (Sclerotiniaceae), jest jednym z istotnych patogenów powodujących brunatną zgniliznę drzew pestkowych. Jego znaczenie w kontekście chorób roślin, zwłaszcza w sadownictwie, sprawia, że stanowi przedmiot badań mykologów i fitopatologów. Odkrycie tego gatunku oraz jego charakterystyka są istotne dla zrozumienia dynamiki chorób roślin i metod ich zwalczania.
Systematyka i nazewnictwo
Monilinia polystroma jest klasyfikowana w obrębie rodzaju Monilinia, który należy do rodziny Sclerotiniaceae. W hierarchii taksonomicznej zajmuje miejsce w rzędzie Helotiales, klasie Leotiomycetidae oraz podkrólestwie Pezizomycotina. Gatunek ten został po raz pierwszy opisany przez Gerarda C.M. van Leeuwena w 2002 roku, który nadał mu nazwę Monilia polystroma. W 2014 roku Linda M. Kohn zmieniła nazwę na uznaną obecnie przez Index Fungorum: Monilinia polystroma.
Historia odkrycia gatunku
Badania nad Monilinia polystroma rozpoczęły się w 2002 roku, kiedy to van Leeuwen wraz z innymi naukowcami analizował izolaty Monilinia fructigena pobrane z jabłek jabłoni niskiej (Malus pumila). Wyniki badań ujawniły znaczne różnice między izolatami europejskimi a japońskimi, co skłoniło badaczy do uznania japońskich izolatów za odrębny gatunek. W miarę postępu badań, M. polystroma została również zidentyfikowana w Europie, co podkreśliło jej rozprzestrzenienie.
Początkowo w Polsce za sprawców brunatnej zgnilizny owoców odpowiadały dwa główne patogeny: Monilinia laxa oraz Monilinia fructigena. Jednakże od 2017 roku do listy przyczyn choroby dołączono także Monilinia fructicola oraz Monilinia polystroma. Obecnie istnieje oczekiwanie na odkrycie teleomorfy tego gatunku, co może przyczynić się do lepszego zrozumienia jego biologii i ekologii.
Rozwój i morfologia
Kiedy Monilinia polystroma rośnie na agarze z dekstrozą ziemniaczaną (PDA), kolonie osiągają średnicę od 50 do 60 mm po sześciu dniach w temperaturze 22 °C przy cyklu świetlnym 12 godzin światła i 12 godzin ciemności. Brzeg kolonii jest równy, a strzępki konidiotwórcze mają barwę od płowożółtej do jasnożółtej, wyniesione na wysokość od 1 do 2 mm ponad powierzchnię kolonii.
Podkładki konidiotwórcze zaczynają się formować po 10-12 dniach hodowli. Dojrzałe czarne podkładki początkowo są dyskretne, ale później zlewają się tworząc zwartą masę. Makrokonidia mają kształt kulisty, jajowaty lub cytrynkowaty, są gładkie i osiągają rozmiary od 12 do 21 × 8-12 µm, średnio zaś 16,4 × 10,1 µm w wodzie destylowanej. Kiedy rosną na agarze wiśniowym (CHA) w tej samej temperaturze ich rozmiary wynoszą średnio od 11 × 20 × 8-11 µm do 14,9 × 9,1 µm.
Na porażonych owocach M. polystroma tworzy gęstą warstwę strzępków o płowożółtej lub brązowawoszarej barwie. W naturze ten grzyb rozmnaża się za pomocą konidiów przenoszonych drogą powietrzną na krótkie odległości oraz przez zakażone sadzonki lub owoce na większe dystanse.
Wpływ na uprawy i metody zwalczania
Brunatna zgnilizna wywołana przez Monilinia polystroma stanowi poważne zagrożenie dla upraw drzew pestkowych, takich jak jabłonie, grusze czy czereśnie. Patogen ten prowadzi do znacznych strat w plonach oraz obniża jakość owoców. Dlatego istotne jest wdrażanie skutecznych metod ochrony roślin przed tym szkodliwym grzybem.
W praktyce stosuje się zarówno metody chemiczne, jak i agrotechniczne. Zastosowanie fungicydów może pomóc w ograniczeniu infekcji w sezonie wegetacyjnym, ale ich użycie powinno być dostosowane do lokalnych warunków i zaleceń dotyczących ochrony środowiska. Ważne jest również przestrzeganie zasad dobrej praktyki rolniczej, takich jak odpowiednia rotacja upraw czy eliminacja zakażonych owoców i resztek roślinnych po zbiorach.
W miarę postępu badań nad M. polystroma rośnie zainteresowanie biotechnologicznymi metodami zwalczania chorób roślin. Wykorzystanie antagonistycznych mikroorganizmów czy też substancji pochodzenia naturalnego może stanowić obiecującą alternatywę dla tradycyjnych fungicydów.
Przyszłość badań nad Monilinia polystroma
Biorąc pod uwagę znaczenie Monilinia polystroma jako patogenu drzew pestkowych, przyszłość badań nad tym gatunkiem wydaje się obiecująca. W miarę jak techniki molekularne stają się coraz bardziej zaawansowane, naukowcy będą mogli lepiej zrozumieć biologię tego grzyba oraz jego interakcje z gospodarzem.
Odkrycie teleomorfy M. polystroma mogłoby otworzyć nowe możliwości badawcze oraz sprzyjać rozwojowi bardziej efektywnych strategii zarządzania chorobami roślin wywoływanymi przez ten patogen. Ponadto zrozumienie jego ekologii oraz dynamiki rozprzestrzeniania się przyczyni się do opracowania prognoz dotyczących ryzyka wystąpienia infekcji w różnych warunkach klimatycznych.
Zakończenie
Mon
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).